Rok 1942 pod okupacj\u0105 niemieck\u0105 by\u0142 tak samo trudny jak poprzednie, Dzia\u0142a\u0142y organizacje, podziemne w ca\u0142ej Polsce, tak\u017ce na terenie budzkiej parafii, jako \u017ce i miejsce by\u0142o ku temu odpowiednie, bo las blisko i patriotyzmu te\u017c nie brakowa\u0142o. 14 sierpnia tego\u017c roku zaszed\u0142 przykry wypadek w Korniaktowie. \u017bandarmeria niemiecka przeje\u017cd\u017caj\u0105c pó\u017anym wieczorem przez wie\u015b zauwa\u017cy\u0142a w jednym z domów \u015bwiat\u0142o – okno nie by\u0142o szczelnie zas\u0142oni\u0119te. Zeskoczyli z wozu i zacz\u0119li si\u0119 dobija\u0107 do drzwi. Stanis\u0142aw Bosak, m\u0142odzieniec przynale\u017c\u0105cy do organizacji podziemnej, wyskoczy\u0142 tylnymi drzwiami i zacz\u0105\u0142 ucieka\u0107. Policjant granatowy – Tomczyk, Polak, wymierzy\u0142 do niego z karabinu i \u015bmiertelnie rani\u0142. Stanis\u0142aw wkrótce zmar\u0142, Tomczyk podobno \u017ca\u0142owa\u0142 tego co zrobi\u0142. Za pó\u017ano. Niemcy wydali proboszczom zarz\u0105dzenie podania spisu wszystkich osób \u017cydowskiego pochodzenia, które zosta\u0142y ochrzczone w ko\u015bciele, do czwartego pokolenia. Ksi\u0105dz proboszcz odpisa\u0142, \u017ce na terenie parafii nie by\u0142o przypadku chrztu osób pochodzenia \u017cydowskiego. By\u0142o to dla nich wystarczaj\u0105ce.<\/p>\n
\tSo\u0142tysi mieli wyznacza\u0107 m\u0119\u017cczyzn w wieku 21-24 lat na roboty do Niemiec. W budzkiej parafii, zreszt\u0105 w innych te\u017c, we wrze\u015bniu zapanowa\u0142a czerwonka. W przeci\u0105gu miesi\u0105ca zmar\u0142o 5-cioro dzieci i kobieta.<\/p>\n
\tPodczas „\u0142apanki" \u017bydów w Rzeszowie zagin\u0105\u0142 bez wie\u015bci Sebastian Kojder, cz\u0142owiek starszy, siwy. Pojecha\u0142 w tym dniu do Rzeszowa i mo\u017cliwe, \u017ce Niemcy przez pomy\u0142k\u0119 i jego pochwycili z \u017bydami.<\/p>\n
\t20 pa\u017adziernika na terenie parafii Niemcy zastrzelili Jana Bartnika. W pobli\u017cu jego domu zosta\u0142 schwytany przez Niemców Sowiet, ukrywaj\u0105cy si\u0119 jako zbieg z obozu. Zezna\u0142, \u017ce by\u0142 w tym domu, \u017ce gospodarz go ogoli\u0142.<\/p>\n
\tBardzo smutne wydarzenie mia\u0142o miejsce w parafii 13 listopada w nocy. Po\u017car domu Szozdów, Wojciecha i El\u017cbiety zbudzi\u0142 s\u0105siadów bli\u017cszych i dalszych. Po ugaszeniu ognia znaleziono w domu zw\u0142oki wy\u017cej wspomnianych osób, troch\u0119 popalone, które nosi\u0142y na sobie \u015blady morderstwa – mieli por\u0105bane nogi. Policja niemiecka z psem odnalaz\u0142a \u015blady sprawcy. Dla miejscowych nie by\u0142o to \u017cadn\u0105 tajemnic\u0105.<\/p>\n
\tW styczniu 1943 roku oko\u0142o 20-tej na plebani\u0119 wdarli si\u0119 bandyci. Zabrali troch\u0119 pieni\u0119dzy, jakie by\u0142y na plebanii, ze stajni zabrali kilka g\u0119si i indyków i poszli obok cmentarza w stron\u0119 lasu. Jeden z mieszka\u0144ców parafii, Stanis\u0142aw Migas rozpozna\u0142 jednego z nich; zapewne tego, który w czasie „operacji" mia\u0142 twarz zas\u0142oni\u0119t\u0105, by\u0142 to mieszkaniec Zmys\u0142ówki, u którego ukrywali si\u0119 Sowieci.<\/p>\n
\tInne wydarzenie mia\u0142o miejsce 18 lutego w po\u0142udnie. Przed plebani\u0119 zajecha\u0142a furmank\u0105, z której wysiad\u0142o trzech dobrze ubranych m\u0119\u017cczyzn. Jeden z nich w tonie rozkazu powiedzia\u0142 do ks. proboszcza: – odda\u0107 natychmiast wszystkie pieni\u0105dze i ubrania. Proboszcz zdziwiony co to ma znaczy\u0107 nic pocz\u0105tkowo nie mówi\u0142, a gdy tamten powtórzy\u0142 jeszcze raz to samo, powiedzia\u0142: – bierzcie co chcecie. Inny spo\u015bród tych go\u015bci krzykn\u0105\u0142, \u017ce to „policja” z \u0141a\u0144cuta. Zarz\u0105dzili te\u017c, by przygotowa\u0107 obiad dla 9-ciu osób, a tak\u017ce spanie dla nich (nocleg). Niejaki Iwan wszed\u0142 do kuchni i powiedzia\u0142: – ale nastraszyli\u015bmy ksi\u0119dza. Na drugi dzie\u0144 wezwali so\u0142tysa W\u0142adys\u0142awa Syka\u0142\u0119 i od rana prowadzili jakie\u015b narady. Proboszcz musia\u0142 odst\u0105pi\u0107 im swoje mieszkanie, sam za\u015b zamieszka\u0142 w malutkim pokoiku przy kuchni. Po kolacji wieczorem pojechali w las za cmentarzem. Pojecha\u0142 te\u017c z nimi „pacho\u0142ek” wiejski wyznaczony przez so\u0142tysa. Wrócili rano 20 lutego i wtedy Ukrainiec Iwan powiedzia\u0142 ks. proboszczowi, \u017ce zosta\u0142o rozstrzelanych osiem osób. W Budach rozstrzelano: Mateusza Kubisa, El\u017cbiet\u0119 Kubat, Józefa Kojdera (obcy), W\u0142adys\u0142awa Kloca. Nadto w Zmys\u0142ówce dwie osoby i w Gniewczynie te\u017c dwie osoby. Mateusza Kubisa przywie\u017ali na plebani\u0119. Rano przes\u0142uchiwano go w pokoju, a pó\u017aniej dwóch policjantów wyprowadzi\u0142o go za cmentarz i zastrzeli\u0142o. Pozwolono pochowa\u0107 ich na cmentarzu. Innego rodzaju wydarzenie mia\u0142o miejsce 19 marca. Ks. proboszcz wracaj\u0105c po Mszy \u015bw. do zakrystii, zobaczy\u0142 w niej kobiety z dzie\u0107mi na r\u0119kach. Jedna z nich, miejscowa akuszerka Helena Dyrda \u017c. Józefa, powiedzia\u0142a ksi\u0119dzu, \u017ce to nie\u015blubne dzieci wysiedlonej z pozna\u0144skiego, której m\u0105\u017c jest w obozie niemieckim, a oni obecnie mieszkaj\u0105 na Budach w pustym domu Kusego nad Wis\u0142okiem. Razem z ni\u0105 mieszka tam siostra jej m\u0119\u017ca. Nie mieli \u017cadnych dokumentów. Nie wiadomo czy to katolicy, czy nie. Akuszerka powiedzia\u0142a, \u017ce s\u0105 zameldowani w gminie jako Polacy i bior\u0105 zapomog\u0119. Dzieci zosta\u0142y ochrzczone. Otrzyma\u0142y imiona: Józef i Krystyna. Nast\u0119pnego dnia zjawi\u0142a si\u0119 na plebanii ta druga kobieta, by poda\u0107 wszystkie dane odno\u015bnie tych dzieci, aby je mo\u017cna by\u0142o zapisa\u0107 w ksi\u0119gach metrykalnych. Wchodz\u0105c na plebani\u0119 pochwali\u0142a Pana Boga i powiedzia\u0142a dok\u0142adnie kim jest. Ojciec dzieci – Ludwik O\u017cóg, w niewoli, matka – Maria z d. Kisiel, przedtem zamieszkiwali w Koninie. Dokumentów nie ma, bo Niemcy w 10 minut kazali im wynie\u015b\u0107 si\u0119 z domu. Sama te\u017c z\u0142o\u017cy\u0142a podpis Stefania O\u017cóg. A wiec wszystko w porz\u0105dku. A\u017c tu 27 marca wieczorem przychodzi jaka\u015b kobieta zamówi\u0107 Msz\u0119 \u015bw. i mówi; Czy s\u0142ysza\u0142 ksi\u0105dz, \u017ce Niemcy zastrzelili te dwie \u017bydówki, które mieszka\u0142y na „Kusówce" i te ma\u0142e dzieci. W nocy wykryto w tych zabudowaniach jeszcze o\u015bmiu \u017bydów. Wszyscy zostali rozstrzelani.<\/p>\n
\t25 marca Niemcy zastrzelili w parafii dwie kobiety – Stefani\u0119 Buty\u0144sk\u0105, \u017con\u0119 poszukiwanego Antoniego i Magdalen\u0119 Kubis, która ze Lwowa przyjecha\u0142a odwiedzi\u0107 krewnych. Niemcy w ten sposób chcieli wymusi\u0107 na najbli\u017cszych zdradzenie miejsca pobytu Antoniego. Pozostali krewni zeznali, \u017ce zbieg\u0142 do Niemiec. Na tym si\u0119 sko\u0144czy\u0142o.<\/p>\n
\t30 marca AK wykona\u0142o wyrok na Marianie Bloku – z pozna\u0144skiego, którego uznano za konfidenta. Zastrzelony zosta\u0142 przy domu Wojciecha Kusego w Korniaktowie.<\/p>\n
\t12 kwietnia 1943 roku ks. proboszcz uda\u0142 si\u0119 w jakiej\u015b sprawie do gminy w Kosinie. Na przywitanie wójt Rybowicz mówi: „co to ksi\u0105dz w swojej parafii \u017bydów chrzci” W odpowiedzi us\u0142ysza\u0142: „a wy w gminie dajecie im zapomog\u0119”. By\u0142y zarejestrowane jako Polki.<\/p>\n
\t11 grudnia nad Wis\u0142okiem Niemcy zastrzelili Aniel\u0119 Por\u0119bn\u0105, która, gdy zobaczy\u0142a nadje\u017cd\u017caj\u0105cych Niemców zacz\u0119\u0142a ucieka\u0107. Dla nich by\u0142 to wystarczaj\u0105cy powód, aby do niej strzela\u0107.<\/p>\n
\tPrzez ca\u0142y czas okupacji niemieckiej dawa\u0142o zna\u0107 o sobie „podziemie", przeszkadzaj\u0105c pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem okupantowi. Zawsze wywo\u0142ywa\u0142o to wielkie represje (pacyfikacja w Woli \u017barczyckiej za napad na Urz\u0105d Gminy – rozstrzelano wielk\u0105 liczb\u0119 m\u0119\u017cczyzn) na miejscowej ludno\u015bci.<\/p>\n
\tW maju 1944 roku, rano, do Korniaktowa zajecha\u0142y dwie furmanki z Niemcami. W domu W\u0142adys\u0142awy Marek mieszkali trzej Akowcy. Gdy Niemcy przeje\u017cd\u017cali obok jej domu, jeden z Akowców my\u0142 si\u0119 obok studni. Niemcy zatrzymali si\u0119 i zawo\u0142ali na niego. On rzuci\u0142 si\u0119 do ucieczki, ale go pochwycili. Wpadli do domu i zastali innych. Zabrali ich, a tak\u017ce W\u0142adys\u0142aw\u0119 Marek, 14 letni\u0105 córk\u0119 Helen\u0119 i 17 letniego syna Zbigniewa. Inne córki pracowa\u0142y w polu, wi\u0119c ocala\u0142y, a syn Stanis\u0142aw, oficer AK tej nocy nie by\u0142 w domu, wi\u0119c te\u017c ocala\u0142.<\/p>\n
\tMiejscowi Akowcy chcieli ich odbi\u0107, zrobili zasadzk\u0119 ko\u0142o promu w Bia\u0142obrzegach, s\u0105dz\u0105c, \u017ce Niemcy powioz\u0105 ich do \u0141a\u0144cuta, ale oni pojechali do Le\u017cajska. Po wojnie córka Helena wróci\u0142a, syn Zbigniew zgin\u0105\u0142 w obozie, a o matce nic nie wiadomo, prawdopodobnie zaraz na pocz\u0105tku j\u0105 rozstrzelali.<\/p>\n
\tW maju nieznani osobnicy uprowadzili do lasu Wojciecha Kusego (obok jego domu zosta\u0142 zastrzelony Marian Blok) i ju\u017c nigdy nie wróci\u0142.<\/p>\n
\tW Budach \u0141a\u0144cuckich na prawej stronie zamieszka\u0142 ks. Franciszek Kie\u0142bicki, starszy ju\u017c kap\u0142an. By\u0142 proboszczem dla Polaków w Rumunii. Do budzkiego ko\u015bcio\u0142a przychodzi\u0142 odprawia\u0107 Msze \u015bw., czasem g\u0142osi\u0142 kazania, spowiada\u0142, s\u0142u\u017cy\u0142 pomoc\u0105.
\n\tWie\u015bci o odwrocie Niemców ju\u017c dawno dochodzi\u0142y do ludzi. Teraz front zbli\u017ca\u0142 si\u0119 od wschodu. Ju\u017c by\u0142o s\u0142ycha\u0107 huk dzia\u0142 i spadaj\u0105cych bomb. Przy ko\u0144cu czerwca Niemcy zarz\u0105dzili sp\u0119d byd\u0142a i zabierali co tylko si\u0119 da\u0142o. W lipcu wojska sowieckie zaj\u0119\u0142y Przeworsk, cukrownia sta\u0142a otworem. Ludzie z okolicy udawali si\u0119 do cukrowni po cukier. Ka\u017cdy co\u015b przynosi\u0142. Pod naporem sowietów wojska niemieckie wycofywa\u0142y si\u0119 na zachód. W Budach wi\u0119kszych potyczek nie by\u0142o. W Bia\u0142obrzegach Niemcy stawiali wi\u0119kszy opór. Tam te\u017c wielu z nich zgin\u0119\u0142o. Jedna z bomb zrzucanych przez. Niemców uderzy\u0142a w studni\u0119 Tomasza Cebuli w Korniaktowie, rani\u0105c od\u0142amkami syna Józefa. Dwie bomby wybuch\u0142y zaraz za Korniaktowem w Bia\u0142obrzegach i zabi\u0142y dziewczyn\u0119 i krow\u0119. Od strony Przeworska przez Wis\u0142ok obok domu Pelca Marcina przejecha\u0142a du\u017ca kolumna czo\u0142gów, kieruj\u0105c si\u0119 w stron\u0119 Rakszawy. By\u0142y to czo\u0142gi sowieckie. Pocz\u0105tkowo Armia Krajowa z bia\u0142oczerwonymi opaskami na r\u0119kawach podj\u0119\u0142a wspó\u0142prac\u0119 z wojskami sowieckimi, wspomagaj\u0105c ich w walce z Niemcami. Jednak wnet przekonali si\u0119, \u017ce dalsza wspó\u0142praca jest niemo\u017cliwa. Zabroniono wysy\u0142ania pomocy powstaniu warszawskiemu.<\/p>\n
\t2 wrze\u015bnia przykry wypadek przydarzy\u0142 si\u0119 Janowi Bestrowi w Korniaktowie. Przygotowywa\u0142 terpentyn\u0119 z \u017cywicy. Podgrzewa\u0142, j\u0105 na kuchni i zapali\u0142a si\u0119. Chc\u0105c ratowa\u0107 dom przed spaleniem wynosi\u0142 p\u0142on\u0105cy garnek na pole, obla\u0142 si\u0119 tym p\u0142on\u0105cym ogniem i ogromnie poparzy\u0142. Zmar\u0142 w wojskowym, sowieckim szpitalu w Przeworsku.<\/p>\n
\tDla utrzymania przyby\u0142ego wojska znów wyznaczano kontyngent – \u017cywno\u015b\u0107 dla wojska i pasza dla koni.<\/p>\n
\t10 wrze\u015bnia zmar\u0142 Teofil Szuma\u0144ski, m\u0105\u017c Marii Ilnickiej – syn Tytusa i Konstancji Hengi, ur. 10.VII.1875 r. w Nowym S\u0105czu. By\u0142 lektorem Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, kartografem, wspó\u0142pracownikiem Eugeniusza Romera. Po wkroczeniu sowietów uciek\u0142 w budzkie strony, do le\u015bniczego na Weso\u0142ej, a ten umie\u015bci\u0142 go w domu W\u0142adys\u0142awa Kubisa na Budach (maj 1944 r.) W sierpniu napadli ich bandyci, obrabowali, poturbowali i to sta\u0142o si\u0119 przyczyn\u0105 jego \u015bmierci. Pogrzeb odby\u0142 si\u0119 12 wrze\u015bnia. Du\u017co parafian przysz\u0142o na pogrzeb. By\u0142y dzieci szkolne i kilkunastu lwowiaków. Zosta\u0142 pogrzebany na cmentarzu parafialnym.<\/p>\n
\tWspomniana wspó\u0142praca Akowców z wojskiem sowieckim musia\u0142a si\u0119 zako\u0144czy\u0107. Sowieci nakazali z\u0142o\u017cy\u0107 bro\u0144 i czeka\u0107 dalszych zarz\u0105dze\u0144. Przeszkadzali, wr\u0119cz zabraniali pój\u015bcia ochotnikom na pomoc powstaniu warszawskiemu (s\u0142ynna akcja „Burza"). Tych. którzy nie zastosowali si\u0119 do zarz\u0105dze\u0144 nowych w\u0142adz, wyszukiwano i aresztowano. 26 pa\u017adziernika ca\u0142a kompania wojska przesz\u0142a przez Korniaktów i Budy, by wy\u0142apa\u0107 Akowców. Z plebanii wcze\u015bniej odeszli dwaj: kapitan Miller i sier\u017cant Jankowski (pseudonimy). W naszej okolicy wojsko wtedy zabra\u0142o kilku ludzi, mi\u0119dzy innymi le\u015bniczego z Weso\u0142ej – Zmys\u0142ówki, Opa\u0142ko i wywie\u017ali na Sybir.<\/p>\n
\tArmia Krajowa dzia\u0142aj\u0105ca na tych terenach by\u0142a obj\u0119ta duszpasterstwem. Prowadzi\u0142 je ks. Piotr Szkolnicki. wikariusz z Kosiny. W murowanej, niewielkiej kapliczce w lesie, ok. 1,5 km od ko\u015bcio\u0142a budzkiego w kierunku Zmys\u0142ówki odprawia\u0142 dla \u017co\u0142nierzy AK Msze \u015bw. Wokó\u0142 kapliczki, wed\u0142ug miejscowego podania, s\u0105 pochowani zmarli na choler\u0119 czy te\u017c inn\u0105 zaraz\u0119.
\n\tNieco bli\u017cej ko\u015bcio\u0142a, przy le\u015bniczówce znajduje si\u0119 inna mniejsza kapliczka ze \u015bwi\u0105tkiem wyobra\u017caj\u0105cym pustelnika (\u015bw. Antoni?). Zosta\u0142a postawiona w miejscu stawu bajora, w którym utopi\u0142 si\u0119 ko\u0144. (\u015awi\u0105tek w pó\u017aniejszym czasie zosta\u0142 skradziony).<\/p>\n
\tW grudniu przed Bo\u017cym Narodzeniem przyby\u0142a w nasze strony „armia syberyjska". W lesie pobudowali ziemianki dla zwyk\u0142ych \u017co\u0142nierzy, a oficerowie zostali zakwaterowani po domach. Dwóch na plebanii. Wnet jednak dowództwo nakaza\u0142o wszystkim zamieszka\u0107 w lesie. Sowieci zezwolili na „Pasterk\u0119" o pó\u0142nocy. Armia po\u017cyczy\u0142a 2500 szt. ceg\u0142y na wybudowanie pieca do pieczenia chleba, w Bia\u0142obrzegach, cz\u0119\u015b\u0107 ceg\u0142y odwie\u017ali, reszty nie zd\u0105\u017cyli, bo przyszed\u0142 rozkaz i\u015b\u0107 dalej.<\/p>\n
\tBudzkie tereny ju\u017c od lipca 1944 roku s\u0105 wolne od okupacji niemieckiej, ju\u017c jest „opieka" ze wschodu. Praca duszpasterska na razie przebiega bez zak\u0142óce\u0144. Wojna zbli\u017ca si\u0119 ku ko\u0144cowi, zw\u0142aszcza gdy w styczniu 1945 ruszy\u0142a armia sowiecka na Warszaw\u0119 (stali pod Warszaw\u0105 od sierpnia). Armia Krajowa, ta prawdziwa, opu\u015bci\u0142a budzkie strony. Pozostali ci, którzy pod jej szyldem uprawiali napady i rozboje, Ukradli te\u017c z pleba\u0144skiej stajni krow\u0119 i ja\u0142ówk\u0119.<\/p>\n
\tW maju koniec wojny. Wszyscy wracaj\u0105 w swoje strony. Wracaj\u0105 tak\u017ce wywiezieni do obozów, do Niemiec na roboty. Przykre wypadki zdarza\u0142y si\u0119 na przystanku kolejowym w Grz\u0119sce, obok zagajnika D\u0119brzyna. Zatrzymywa\u0142y si\u0119 tam, albo by\u0142y zatrzymywane poci\u0105gi, którymi wracali ludzie z Niemiec, dok\u0105d byli wywo\u017ceni sil\u0105. Tu us\u0142u\u017cni bandyci prowadzili ich do lasu, okradali z wszystkiego i mordowali. Po wojnie sprawa ta by\u0142a dosy\u0107 g\u0142o\u015bna. Nowa w\u0142adza „polska” ustawiona przez Sowietów nadal wyszukuje i aresztuje cz\u0142onków AK. Ci z fa\u0142szywymi dokumentami musz\u0105 ucieka\u0107 na zachód Polski, w inne strony.
\n\tNadal kwitnie kradzie\u017c, przedtem krowy, \u015bwinie, a teraz konie.<\/p>\n
\tW lipcu 1945 roku Franciszek Dr\u0105g z Korniaktowa zauwa\u017cy\u0142 w swojej piwnicy z\u0142odzieja, który – wyci\u0105gn\u0105\u0142 bro\u0144 i zastrzeli\u0142 gospodarza.<\/p>\n
\t8 sierpnia Starostwo w \u0141a\u0144cucie nakaza\u0142o poda\u0107 dane ksi\u0119\u017cy pracuj\u0105cych w parafii oraz wykaz stowarzysze\u0144. Otrzymali: Bractwo adoracyjne i Bractwo Ró\u017ca\u0144cowe.<\/p>\n
\t27 sierpnia odby\u0142a si\u0119 zapowiedziana tydzie\u0144 wcze\u015bniej wizyta kanoniczna. W ci\u0105gu tygodnia trzeba by\u0142o przygotowa\u0107 parafi\u0119 duchowo: m\u0142odzie\u017c i dzieci do bierzmowania, a tak\u017ce i uporz\u0105dkowa\u0107 troch\u0119 dooko\u0142a. W przeci\u0105gu tygodnia ogrodzono na nowo cmentarz. Wizytacj\u0119 kanoniczn\u0105 przeprowadzi\u0142 Ks. Bp Franciszek Barda – Ordynariusz przemyski. Towarzyszy\u0142 mu ks. dr profesor Seminarium Duchownego Roman G\u0142odowski. Do sakramentu bierzmowania przyst\u0105pi\u0142o 519 osób – dzieci i m\u0142odzie\u017cy, tak\u017ce wielu spo\u015bród wysiedlonych.<\/p>\n
\tPo zako\u0144czonych uroczysto\u015bciach ko\u015bcielnych przyby\u0142a na plebani\u0119 do Ksi\u0119dza Biskupa delegacja z prawej strony ze spraw\u0105 przynale\u017cno\u015bci parafialnej. Ks. Jan Kordeczka, proboszcz \u015bwi\u0119toniowski niech\u0119tnie na to patrzy\u0142, ale ksi\u0105dz biskup ich przyj\u0105\u0142. Potem wypyta\u0142 ksi\u0105dz miejscowego proboszcza i zarz\u0105dzi\u0142, aby jeszcze raz dok\u0142adnie spraw\u0119 zbada\u0107, zapyta\u0107 w ka\u017cdym domu gdzie chc\u0105 przynale\u017ce\u0107, zrobi\u0107 mapk\u0119 i przes\u0142a\u0107 do Kurii do rozpatrzenia. Map\u0119 sporz\u0105dzi\u0142 in\u017cynier Piotr Darzycki z Jagie\u0142\u0142y. On to osobi\u015bcie, w towarzystwie kilku gospodarzy chodzi\u0142 po domach i zaznacza\u0142 kto, gdzie chce nale\u017ce\u0107. Wydaje si\u0119, \u017ce wykona\u0142 to fachowo i bezstronnie.<\/p>\n
\tW pa\u017adzierniku 1945 roku Starostwo w \u0141a\u0144cucie za\u017c\u0105da\u0142o wykazu ksi\u0105g metrykalnych, znajduj\u0105cych si\u0119 w posiadaniu parafii. (Zacz\u0119li tworzy\u0107 Urz\u0119dy Stanu Cywilnego).<\/p>\n
\tOd pocz\u0105tku roku 1946 od\u017cywa sprawa budowy nowego ko\u015bcio\u0142a. Nadchodz\u0105cy czas powojenny wydawa\u0142 si\u0119 by\u0107 niestabilnym. Jak nowa w\u0142adza komunistyczna ustosunkuje si\u0119 do Ko\u015bcio\u0142a? Wiele pyta\u0144 trzeba by\u0142o postawi\u0107.<\/p>\n
\tW maju ks. proboszcz zwo\u0142a\u0142 zebranie parafialne po Mszy \u015bw. w niedziel\u0119, przedstawi\u0142 sytuacj\u0119 i chcia\u0142, by wypowiedzieli si\u0119 na temat budowy ko\u015bcio\u0142a. Wszyscy chc\u0105 budowa\u0107 nowy ko\u015bció\u0142. Trzeba wi\u0119c nadal wypala\u0107 ceg\u0142\u0119 i gromadzi\u0107 pozosta\u0142e materia\u0142y.
\n\t24 maja przysz\u0142a z Kurii Biskupiej odpowied\u017a na pro\u015bb\u0119 mieszka\u0144ców prawej strony dotycz\u0105ca przydzielenia ich do parafii w Budach \u0141a\u0144cuckich. Decyzja Kurii jednych zadowala\u0142a, drugich nie.<\/p>\n
\tKs. Proboszcz zwróci\u0142 si\u0119 do Kurii Biskupiej w sprawie budowy nowego ko\u015bcio\u0142a. Kuria poleci\u0142a skontaktowa\u0107 si\u0119 z in\u017cynierem, architektem Wawrzy\u0144cem Dayczakiem w Jaros\u0142awiu. Najpierw w Jaros\u0142awiu ks. proboszcz wst\u0119pnie omówi\u0142 spraw\u0119 z in\u017cynierem, a pó\u017aniej ju\u017c w Budach na plebanii w obecno\u015bci rady parafialnej, dnia 8 sierpnia zadecydowano, \u017ce ko\u015bció\u0142 b\u0119dzie dosy\u0107 du\u017cy, murowany, trójnawowy z wysok\u0105 wie\u017c\u0105. In\u017cynier zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy przygotowa\u0107 plany, a parafianie reszt\u0119 materia\u0142u i narz\u0119dzia. Wzi\u0119to si\u0119 ostro do roboty. W sierpniu odby\u0142 si\u0119 festyn z którego dochód przeznaczono na budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n
\t3 sierpnia w po\u017carze domu spali\u0142a si\u0119 Salomea Ko\u0144.<\/p>\n
\tZe Szczakowej sprowadzono dwa wagony wapna potrzebnego do budowy ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n
\tPrzygotowuj\u0105c si\u0119 do budowy ko\u015bcio\u0142a, trzeba pomy\u015ble\u0107 o \u015bwi\u0105tyni w sercu cz\u0142owieka, jak\u017ce mimo woli deprawowanej przez okropno\u015bci wojny. Trzeba urz\u0105dzi\u0107 misje parafialne. Od 16-24 listopada Ojcowie Redemptory\u015bci; Szczurek i F\u0105fara g\u0142osz\u0105 nauki misyjne. Lud \u017cywo uczestniczy w naukach, licznie przyst\u0119puje do sakramentów \u015bw. Owoce poka\u017c\u0105 si\u0119 pó\u017aniej. Oby by\u0142y liczne i trwa\u0142e.<\/p>\n
\tW parafii czytany jest Pos\u0142aniec Serca Jezusowego – 25 egz. i Rycerz Niepokalanej 170 egz. We wrze\u015bniu 1949 r. Urz\u0105d Stanu Cywilnego zabra\u0142 ksi\u0119gi metrykalne: urodzonych – ochrzczonych, za\u015blubionych i zmar\u0142ych. Pocz\u0105tkowo mieli sobie odpisa\u0107, a pó\u017aniej zabrali; niech ksi\u0119\u017ca sobie odpisz\u0105 jak chc\u0105 mie\u0107. To by\u0142y „chwyty” nowej w\u0142adzy odno\u015bnie Ko\u015bcio\u0142a.
\n\t <\/p>\n