W 1927 r. ko\u015bció\u0142 budzki zosta\u0142 wyposa\u017cony w O\u0142tarz Serca Jezusowego, ufundowany ze sk\u0142adek ameryka\u0144skich.
\n\t17 pa\u017adziernika 1927 r. Biskup Anatol Nowak wyda\u0142 dekret zmieniaj\u0105cy dotychczasow\u0105 budzk\u0105 ekspozytur\u0119 w rzeczywist\u0105 parafi\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n
ANATOL L. 6165\/27.<\/p>\n DEKRET<\/strong>.<\/p>\n Pragn\u0105c zaradzi\u0107 potrzebom duchownym tych cz\u0119\u015bci gmin: Budy \u0141a\u0144cuckie, Korniaktów i Zmys\u0142ówka, które zbyt s\u0105 odleg\u0142e od swoich ko\u015bcio\u0142ów parafjalnych w Grodzisku Dolnem, Bia\u0142obrzegach i Gniewczynie, na ponawiane od dawna pro\u015bby parafjan, po wys\u0142uchaniu zdania stron interesowanych i Kapitu\u0142y katedralnej, na mocy w\u0142adzy przys\u0142uguj\u0105cej Nam z kanonu 1427 i art. X. konkordatu, niniejszym dekretem wydzielamy: a\/ ca\u0142\u0105 pó\u0142nocn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 gminy Budy \u0141a\u0144cuckie ograniczon\u0105 od po\u0142udnia rzek\u0105 Wis\u0142okiem z parafji Grodzisko Dolne, b\/ po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 gminy Zmys\u0142ówka zwan\u0105 „nad Budami" przylegaj\u0105c\u0105 do gminy Budy \u0141a\u0144cuckie i po\u0142o\u017con\u0105 na po\u0142udniowej stronie lasu z tej\u017ce parafji Grodzisko Dolne, c\/ ca\u0142\u0105 t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 wschodni\u0105 gminy Budy \u0141a\u0144cuckie, która dot\u0105d nale\u017ca\u0142a do parafji Gniewczyna, d\/ ca\u0142\u0105 pó\u0142nocn\u0105, cz\u0119\u015b\u0107 gminy Korniaktów ograniczon\u0105 od po\u0142udnia rzek\u0105 Wis\u0142okiem, z parafji Bia\u0142obrzegi, wzgl\u0119dnie Kosina, i dla ca\u0142ego tego obszaru ustanawiamy now\u0105 samoistn\u0105 parafj\u0119 pod nazw\u0105 Budy \u0141a\u0144cuckie, jako parafj\u0119 na razie usuwaln\u0105, przynale\u017cn\u0105 do dekanatu le\u017cajskiego. Obszar parafji Budy \u0141a\u0144cuckie obejmuje wymienione wy\u017cej cz\u0119\u015bci gmin Budy \u0141a\u0144cuckie, Korniaktów i Zmys\u0142ówka, i ograniczony jest: od strony po\u0142udniowej rzek\u0105 Wis\u0142okiem od punktu przeci\u0119cia si\u0119 z t\u0105 rzek\u0105 zachodniej granicy gminy Korniaktów a\u017c do zetkni\u0119cia si\u0119 z t\u0105 rzek\u0105 pó\u0142nocno zachodniej granicy gminy \u015awi\u0119toniowa, dalej po\u0142udniow\u0105 granic\u0105 gminy Budy \u0141a\u0144cuckie, która to granica jest zarazem pó\u0142nocn\u0105 granic\u0105 gminy Swi\u0119tóniowa dalej od strony wschodniej granic\u0105 gminy Budy \u0141a\u0144cuckie a\u017c do zbli\u017cenia si\u0119 tej granicy do lasu gminy Zmys\u0142ówka, dalej od strony pó\u0142nocnej brzegiem po\u0142udniowym tego\u017c lasu tak jednak, \u017ce na tych\u017ce kra\u0144cach lasu po\u0142o\u017cona cz\u0119\u015b\u0107 gminy Zmys\u0142ówka zwana „nad Budami” i przylegaj\u0105ca do zabudowa\u0144 Bud \u0141a\u0144cuckich a licz\u0105ca obecnie 31 Nrów domów, przypada do parafji Budy \u0141a\u0144cuckie, dalej pó\u0142nocn\u0105 granic\u0119 gminy Budy \u0141a\u0144cuckie a\u017c do jej zetkni\u0119cia si\u0119 na pó\u0142nocno-wschodnim kra\u0144cu z granic\u0105 gminy Korniaktów, wreszcie od strony zachodniej zachodni\u0105 granic\u0105 gminy Korniaktów a\u017c do wspomnianego na pocz\u0105tku zetkni\u0119cia si\u0119 tej granicy z rzek\u0105 Wis\u0142okiem. W ten sposób nowa parafja liczy\u0107 b\u0119dzie domów mieszkalnych oko\u0142o 300, a parafjan oko\u0142o 1500.<\/p>\n \tKo\u015bcio\u0142em parafjalnym jest wystawiony z ofiar pobo\u017cnych parafjan ko\u015bció\u0142 drewniany, kryty blach\u0105 na parceli bud. 1 lwh. 1276 gminy kat. Budy \u0141a\u0144cuckie, po\u015bwi\u0119cony przez ks. Dziekana Tomasza Frankiewicza dnia 19 czerwca 1921 pod wezwaniem Matki Boskiej Szkaplerznej. Do tego\u017c ko\u015bcio\u0142a nale\u017cy wystawiona obok dzwonnica drewniana. Cmentarz grzebalny mie\u015bci si\u0119 na p. gr. 197\/1 lwh. 1276 gm. Budy \u0141a\u0144cuckie. Parcela pod ko\u015bcio\u0142em obszaru 43 a 16 m2 i cmentarna obszaru oko\u0142o 1\/2 morga zaintabulowane dot\u0105d niew\u0142a\u015bciwie jako w\u0142asno\u015b\u0107 rz. kat. probostwa w Budach \u0141a\u0144cuckich, b\u0119d\u0105 zaintabulowane na rzecz rz. katolickiego ko\u015bcio\u0142a parafjalnego w Budach \u0141a\u0144cuckich, jako maj\u0105tek zak\u0142adowy tego\u017c ko\u015bcio\u0142a wraz z samym budynkiem ko\u015bcielnym i ca\u0142em jego wewn\u0119trznem urz\u0105dzeniem. Równie\u017c na rzecz rz. kat. ko\u015bcio\u0142a w Budach \u0141a\u0144cuckich zaintabulowan\u0105 by\u0107 winna parcela obszaru oko\u0142o 1000 s\u0105\u017cni kwadratowych, zakupiona przez parafjan dla organisty.<\/p>\n \tPlebanja drewniana kryta dachówk\u0105 zawieraj\u0105ca 4 pokoje oprócz kuchni, pokoju dla s\u0142u\u017cby i spi\u017carni, mie\u015bci si\u0119 na parceli bud. 4 lwh. 1376 gminy Budy \u0141a\u0144cuckie. Do tej\u017ce plebanji nale\u017c\u0105 równie\u017c drewniane kryte dachówk\u0105 budynki gospodarcze jako to: stodo\u0142a, stajnia, wozownia, drewutnia i chlewy. Maj\u0105tek zak\u0142adowy probostwa oprócz tych budynków stanowi\u0105: a\/ realno\u015b\u0107 lwh. 1276 i 1321 gminy Budy \u0141a\u0144cuckie zaintabulowane na rz. kat. probostwo w Budach \u0141a\u0144cuckich, obszaru ogólnego 8 ha 36 a 98 m2, z którego to obszaru odj\u0105\u0107 nale\u017cy wspomniane wy\u017cej parcele: ko\u015bcieln\u0105 i cmentarn\u0105, -b\/ parcela gr.l. 229\/9 obszaru 71 a 35 m2 z realno\u015bci lwh. 1068 gminy Budy \u0141a\u0144cuckie, zakupiona kontraktem z dnia 2. czerwca 1927 od JWP. Alfreda hr. Potockiego, która zaintabulowan\u0105 by\u0107 ma na rzecz rz. kat. probostwa w Budach \u0141a\u0144cuckich. Ponadto otrzyma probostwo w Budach \u0141a\u0144cuckich odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 pola z gruntów beneficjalnych probostwa macierzystego w Grodzisku Dolnem. Wreszcie z rycza\u0142tu diecezjalnego otrzyma duszpasterz w Budach \u0141a\u0144cuckich a\u017c do dalszego zarz\u0105dzenia dotacj\u0119 w wysoko\u015bci pensji proboszcza. \tTre\u015b\u0107 niniejszego dekretu nale\u017cy og\u0142osi\u0107 w najbli\u017csz\u0105 niedziel\u0119 wiernym nowej parafji w Budach \u0141a\u0144cuckich i parafji macierzystej w Grodzisku, a nast\u0119pnie sam oryginalny dekret nale\u017cy starannie przechowa\u0107 w archiwum parafjalnem w Budach \u0141a\u0144cuckich, za\u015b jego odpis w archiwum parafji Grodzisko Dolne.<\/em><\/p>\n <\/p>\n Budy prawe, wbrew pragnieniom mieszka\u0144ców, zosta\u0142y przydzielone do parafii \u015awi\u0119toniowa. Po odczytaniu dekretu rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 na dobre „wojna" z Kuri\u0105 i ksi\u0119\u017cmi, którzy musieli wykonywa\u0107 zalecenia Kurii. Najtrudniejsze by\u0142y sprawy pogrzebów.<\/p>\n Ksi\u0105dz proboszcz z Bud mia\u0142 zakaz grzebania zmar\u0142ych z Prawej strony. Budzanie z prawej strony zignorowali postanowienie Biskupa. Jeden pogrzeb odprawili sami. Organista za\u015bpiewa\u0142 im 5 psalmów, odmówili w ko\u015bciele Ojcze nasz, Zdrowa\u015b Maryjo, Dobry Jezu i poszli z ko\u015bcio\u0142a na cmentarz.<\/p>\n Kuria Biskupia nakaza\u0142a wi\u0119c zamkn\u0105\u0107 ko\u015bció\u0142 i bram\u0119 cmentarza. Do ko\u015bcio\u0142a nie w\u0142amywano si\u0119, ale bram\u0119 cmentarza zdj\u0119to z zawiasów i wchodzono z trumn\u0105 na cmentarz, gdzie bez udzia\u0142u kap\u0142ana grzebano zmar\u0142ego. Niezadowoleni, wnosili skargi przeciw Kurii do w\u0142adz \u015bwieckich, które jednak nie podejmowa\u0142y si\u0119 rozstrzygania tych spraw, pozostawiaj\u0105c je kompetencjom Biskupa. Zwrócono si\u0119 wi\u0119c z pro\u015bb\u0105 do Biskupa, ale otrzymano odpowied\u017a odmown\u0105.<\/p>\n Na takich niemi\u0142ych zatargach up\u0142yn\u0105\u0142 rok 1928. Rok ten by\u0142 bardzo suchy. Urodzaje zbó\u017c mierne. Siana prawie nie by\u0142o. Od 8 czerwca rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w parafii pierwsze „misje ludowe”, które prowadzili ksi\u0119\u017ca misjonarze z Krakowa: ks. Adam Piasecki i ks. Wincenty Zaj\u0105c ze Zgromadzenia Ksi\u0119\u017cy Misjonarzy. Udzia\u0142 parafian w misjach by\u0142 bardzo dobry. Rozdano kilka tysi\u0119cy Komunii \u015bw. – 7000 (sic!). Na zako\u0144czenie uroczyst\u0105 Sum\u0119 celebrowa\u0142 rodak budzki, ks. Józef Matuszek, wikariusz w Jaros\u0142awiu.<\/p>\n W czasie parcelacji gruntu kupiono od hrabiego Potockiego star\u0105 karczm\u0119. Po rozbiórce postanowiono z tego materia\u0142u wybudowa\u0107 dom parafialny. Jesieni\u0105 1929 r. wybudowano po\u0142ow\u0119, nakryto jednak dachówk\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, tzn. tak\u017ce drug\u0105 po\u0142ow\u0119, która mia\u0142a tylko podwaliny, p\u0142atwie na s\u0142upach i dach. Nowy komitet ko\u015bcielny, bez zgody ks. proboszcza sprzeda\u0142 ten budynek Józefowi Kojdrowi za 500 z\u0142. Tak sko\u0144czy\u0142a si\u0119 sprawa o\u015bwiaty katolickiej w budzkiej parafii.<\/p>\n W 1930 r. wiara Budzan przesz\u0142a wielk\u0105 prób\u0119. Powsta\u0142 Ko\u015bció\u0142 Narodowy w s\u0105siednich Bia\u0142obrzegach. Mieszka\u0144cy przysió\u0142ka D\u0119bno nie chcieli zgodzi\u0107 si\u0119 na przynale\u017cno\u015b\u0107 do powsta\u0142ej w 1920 r. parafii w Bia\u0142obrzegach. Chcieli, jak dotychczas nale\u017ce\u0107 do parafii w \u017bo\u0142ynia. Zatargi z Kuri\u0105 trwa\u0142y od pocz\u0105tku powstania bia\u0142obrzeskiej parafii. \u0141agodzone by\u0142y przez ks. proboszczów: ks. dziekana Tomasza Frankiewicza z \u017bo\u0142yni i ks. Augustyna Partykiewicza z Bia\u0142obrzegów. W Bia\u0142obrzegach nast\u0105pi\u0142a zmiana ks. proboszcza; a w \u017bo\u0142yni zmar\u0142 ks. dziekan. Do obydwu parafii przybyli nowi ksi\u0119\u017ca proboszczowie nie znaj\u0105cy sprawy. Kiedy ks. dziekan Czes\u0142aw Broda z Le\u017cajska, w czasie kazania w dzie\u0144 odpustu Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Jezusowego w Bia\u0142obrzegach, zakomunikowa\u0142 wiernym najnowsz\u0105 decyzj\u0119 Kurii, podtrzymuj\u0105c\u0105 postanowienie o przydzieleniu lewobrze\u017cnych Bia\u0142obrze\u017can do parafii w Bia\u0142obrzegach, niezadowoleni mieszka\u0144cy zwrócili si\u0119 do Hodurowców w Krakowie z pro\u015bb\u0105 o kap\u0142ana. Mieli z nimi kontakt ju\u017c wcze\u015bniej. Teraz rozgoryczenie i z\u0142o\u015b\u0107 sta\u0142y si\u0119 tak wielkie, \u017ce „odebra\u0142y im rozum". Narodowcy gorliwie wykorzystali nadarzaj\u0105c\u0105 si\u0119 okazje. W lutym 1931 r. przys\u0142ali do Bia\u0142obrzegów m\u0142odego kap\u0142ana. W krótkim czasie wybudowano prowizoryczny, drewniany ko\u015bció\u0142ek, postarano si\u0119 te\u017c o wszystkie potrzebne paramenta liturgiczne. Budzili wielkie zainteresowanie w okolicy. Na nabo\u017ce\u0144stwa narodowców ludzie przyje\u017cd\u017cali nawet z Grz\u0119ski, przydzielonej do parafii w \u015awi\u0119toniowie. Wielka to \u0142aska Bo\u017ca, \u017ce nikt z parafii budzkiej nie do\u0142\u0105czy\u0142 do narodowców. Wr\u0119cz przeciwnie, napi\u0119cia w parafii powoli uspokaja\u0142y si\u0119. Kuria Biskupia za\u017c\u0105da\u0142a od Starostwa w \u0141a\u0144cucie, aby z ko\u015bcielnego Komitetu budzkiego usuni\u0119to ludzi nieodpowiednich. Starostwo, wykorzystuj\u0105c swoje prawo, nakaza\u0142o to postanowienie wykona\u0107 w parafii.
\n\tZ BO\u017bEGO ZMI\u0141OWANIA I \u015aW. STOLICY APOSTOLSKIEJ \u0141ASKI
\n\tBISKUP PRZEMYSKI OB. \u0141A\u0106<\/strong><\/p>\n
\n\tOd dnia dzisiejszego, w którym parafja w Budach \u0141a\u0144cuckich wchodzi w \u017cycie, przys\u0142uguje jej duszpasterzowi przez Nas ustanowionemu, pe\u0142na jurysdykcja duchowna wzgl\u0119dem wiernych na jej obszarze zamieszka\u0142ych, prawo prowadzenia kancelarji parafjalnej oraz pobierania wszelkich prawem lub zwyczajem okre\u015blonych op\u0142at przy sposobno\u015bci czynno\u015bci przez siebie dokonywanych.<\/p>\n
\n\tWraz z 1929 r. – po\u0142owa stycznia – nasta\u0142a bardzo ci\u0119\u017cka zima. Ogromne \u015bniegi, zawieje, mrozy dochodz\u0105ce do 43°C \u017bycie prawie zamar\u0142o. Poci\u0105gi przesta\u0142y kursowa\u0107. W miastach zabrak\u0142o opa\u0142u. Do ko\u015bcio\u0142a w niedziel\u0119 przybywa\u0142o bardzo ma\u0142o ludzi. Przez dwa dni nie mo\u017cna by\u0142o w ogóle odprawi\u0107 Mszy \u015bw. – momentalnie wszystko zamarza\u0142o. (11-12 luty). W \u015arod\u0119 Popielcow\u0105 w ko\u015bciele by\u0142o zaledwie kilkoro ludzi. 8 marca jeszcze by\u0142 mróz, ale ju\u017c nast\u0119pne dni okaza\u0142y si\u0119 cieplejsze, mróz ust\u0105pi\u0142, \u015bniegi zacz\u0119\u0142y topnie\u0107. Nie dosz\u0142o jednak do wylewu Wis\u0142oka, cho\u0107 ludzie bardzo si\u0119 tego obawiali. Wielkanoc, 31 marca, by\u0142a ju\u017c bez \u015bniegu, z do\u015b\u0107 dobr\u0105 pogod\u0105. Zima wyrz\u0105dzi\u0142a du\u017ce szkody. Wygin\u0119\u0142o du\u017co zwierzyny, ptactwa, wymarz\u0142y oziminy i drzewa, szczególnie sady.<\/p>\n
\n\t <\/p>\n