{"id":863,"date":"2012-12-28T09:35:18","date_gmt":"2012-12-28T08:35:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.budylancuckie.przemyska.pl\/?page_id=863"},"modified":"2024-11-11T21:25:33","modified_gmt":"2024-11-11T20:25:33","slug":"kronika-lata-1921-1926","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/z-kroniki-budzkiej-parafii\/kronika-lata-1921-1926\/","title":{"rendered":"Kronika &#8211; lata 1921 &#8211; 1926"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">[singlepic id=1027 w=320 h=240 float=left]W roku 1921 idea powstania parafii w Budach \u0141a\u0144cuckich zosta\u0142a urzeczywistniona. W umys\u0142ach mieszka\u0144c\u00f3w wioski \u201epiel\u0119gnowa\u0142&#8221; j\u0105 ks. J\u00f3zef Mach, ur. 1868, wy\u015bw. 1895, katecheta szko\u0142y m\u0119skiej w Ja\u015ble. Nie do\u017cy\u0142 jednak chwili utworzenia parafii w rodzinnej miejscowo\u015bci- Powstanie w 1920 r. parafii w s\u0105siednich Bia\u0142obrzegach, a w 1921 r. w \u015awi\u0119toniowej, do kt\u00f3rej w\u0142\u0105czono cz\u0119\u015b\u0107 Bud \u0141a\u0144. le\u017c\u0105c\u0105 po prawej stronie Wis\u0142oka, zmobilizowa\u0142o ludzi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Postanowiono wybudowa\u0107 w Budach jaki\u015b prowizoryczny ko\u015bci\u00f3\u0142ek, podobnie jak to zrobiono w Bia\u0142obrzegach i \u015awi\u0119toniowej. Przyda\u0142a si\u0119 wiedza, nabyta przez niekt\u00f3rych mieszka\u0144c\u00f3w Bud (m\u0119\u017cczyzn) w wojsku, przy budowie barak\u00f3w wojskowych czy te\u017c obozowych, frontowych kaplic.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Plac pod ko\u015bci\u00f3\u0142 podarowa\u0142 hrabia Potocki. Na ten cel przeznaczy\u0142 2 morgi pola, sprzedaj\u0105c folwark na Budach. Cz\u0119\u015b\u0107 placu przeznaczono na cmentarz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W miejscu, gdzie wcze\u015bniej sta\u0142 folwark zabrano si\u0119 do budowania tymczasowego ko\u015bcio\u0142a. Na drewnianych podwalinach ustawiono 5 m wysoko\u015bci s\u0142upy. Na s\u0142upach p\u0142atwie, krokwie. Ko\u015bci\u00f3\u0142ek by\u0142 d\u0142ugi na 27 m, szeroki na 12 m. Ze wzgl\u0119du na szeroko\u015b\u0107 ustawiono wewn\u0105trz s\u0142upy, dziel\u0105ce ko\u015bci\u00f3\u0142 na trzy nawy. Nawa g\u0142\u00f3wna z prezbiterium i dobudowanym przedsionkiem otoczona by\u0142a nawami bocznymi, zako\u0144czonymi od przodu zakrystiami. W nawie bocznej z prawej strony umieszczono dodatkowe drzwi wej\u015bciowe do ko\u015bcio\u0142a. \u015aciany ko\u015bcio\u0142a obite zosta\u0142y deskami. Dach przykryto czarn\u0105 blach\u0105, a sygnaturk\u0119 &#8211; ma\u0142\u0105 wie\u017cyczk\u0119 \u2013 blach\u0105 ocynkowan\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">[singlepic id=1029 w=320 h=240 float=left]W prezbiterium ustawiono o\u0142tarz wykonany z drewna sosnowego, w kt\u00f3rym umieszczono obraz MB Szkaplerznej zakupiony, u OO. Bernardyn\u00f3w w Przeworsku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W budowie uczestniczyli mieszka\u0144cy nast\u0119puj\u0105cych wiosek: Budy \u0141a\u0144c. &#8211; cz\u0119\u015b\u0107 le\u017c\u0105ca po lewej stronie Wis\u0142oka, nale\u017c\u0105ca do parafii w Grodzisku Dolnym i ma\u0142y skrawek nale\u017c\u0105cy do parafii Gniewczyna; Korniakt\u00f3w nale\u017c\u0105cy do parafii w Kosinie i cz\u0119\u015b\u0107 Zmys\u0142\u00f3wki, le\u017c\u0105ca od po\u0142udniowej strony lasu przy Budach \u0141a\u0144c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Buduj\u0105c ko\u015bci\u00f3\u0142 podj\u0119to jednocze\u015bnie starania w Kurii Biskupiej o pozwolenie na otwarcie i u\u017cytkowanie \u015bwi\u0105tyni. Ten obowi\u0105zek przyj\u0105\u0142 na siebie przewodnicz\u0105cy Komitetu Budowy Ko\u015bcio\u0142a, J\u00f3zef Bosak. Zabiegi zosta\u0142y uwie\u0144czone sukcesem. Zezwolono na po\u015bwi\u0119cenie ko\u015bcio\u0142a i delegowano do tego ks. Dziekana Tomasza Frankiewicza, proboszcza z \u017bo\u0142yni.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po\u015bwi\u0119cenia, dokonano 19 czerwca 1921 r. Msz\u0119 \u015bw., podczas kt\u00f3rej dokonano po\u015bwi\u0119cenia celebrowa\u0142 wikariusz z Grodziska, ks. Jan Dziedzic. Od tej pory niedzielne msze \u015bw. celebrowali ksi\u0119\u017ca wikariusze z Grodziska, wyr\u0119czani niekiedy przez OO. Bernardyn\u00f3w z Przeworska.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Z powodu niezadowolenia cz\u0119\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w Bud \u0141a\u0144c, z prawej strony Wis\u0142oka, przydzielonych administracyjnie do parafii \u015awi\u0119toniowa, Kuria Biskupia zabroni\u0142a odprawia\u0107 msze \u015bw. w nowo po\u015bwi\u0119conym ko\u015bciele budzkim. Na pro\u015bby mieszka\u0144c\u00f3w uchylono po pewnym czasie ten zakaz, pozwalaj\u0105c na celebrowanie Eucharystii. Zastrze\u017cono jednak, \u017ce mieszka\u0144cy prawej strony Bud b\u0119d\u0105 nale\u017ce\u0107 do \u015awi\u0119toniowej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">[singlepic id=1033 w=320 h=240 float=right]W pa\u017adzierniku 1921 r. Kuria Biskupia, w odpowiedzi na pro\u015bby\u00a0 mieszka\u0144c\u00f3w przydzieli\u0142a Budom \u0141a\u0144c. ksi\u0119dza. By\u0142 nim ks. Micha\u0142 Bednarski, wikariusz z Grodziska, ur. 1887 r. w Wysokiej \u0141a\u0144cuckiej, wy\u015bwi\u0119cony w 1919 r. W niedziel\u0119, 9.X. 1921 r., zamianowany kap\u0142an oficjalnie obj\u0105\u0142 obowi\u0105zki duszpasterskie w Budach. Banderia konna z Bud pojecha\u0142a po ksi\u0119dza do Grodziska i przywioz\u0142a go do Bud, gdzie w ko\u015bciele zgromadzona by\u0142a ca\u0142a parafia. Po przywitaniu,\u00a0 ks. Micha\u0142 &#8211; wed\u0142ug dokument\u00f3w kurialnych ekspozyt, a dla parafian proboszcz &#8211; celebrowa\u0142 uroczyst\u0105 sum\u0119. Okoliczno\u015bciowe kazanie wyg\u0142osi\u0142 ks. Zygmunt Dziedziak, proboszcz ekspozyt z Bia\u0142obrzeg\u00f3w. Obecny by\u0142 tak\u017ce ks. pra\u0142at Feliks \u015awierczy\u0144ski, proboszcz z Grodziska. Po zako\u0144czonych uroczysto\u015bciach podj\u0119to zaproszonych ksi\u0119\u017cy obiadem u jednego z mieszka\u0144c\u00f3w Bud, po czym go\u015bcie rozjechali si\u0119 do swoich dom\u00f3w, a ksi\u0105dz miejscowy zamieszka\u0142 w wynaj\u0119tym domu Jakuba Konia, odleg\u0142ym o 300 m od ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">[singlepic id=1034 w=320 h=240 float=left]Plebania nie by\u0142a jeszcze gotowa. Prace przy budowie drewnianego domu na mieszkanie dla ks. proboszcza, a tak\u017ce budynk\u00f3w gospodarczych, stodo\u0142y, stajni trwa\u0142y przesz\u0142o dwa lata i zako\u0144czone zosta\u0142y w 1923 r. 7 listopada w\/w roku ks. proboszcz zamieszka\u0142 w nowej plebani. W ten spos\u00f3b wielkie po\u015bwi\u0119cenie ludzi i ich gorliwo\u015b\u0107 w tworzeniu parafii, budowie ko\u015bcio\u0142a i zaplecza zosta\u0142y pomy\u015blnie zako\u0144czone. W\u015br\u00f3d komitetowych wielkie zas\u0142ugi maj\u0105 J\u00f3zef Bosak, pierwszy przewodnicz\u0105cy Komitetu, nast\u0119pnie Jan Por\u0119bny. Inni zmieniali si\u0119. Byli w\u015br\u00f3d nich lepsi i mniej zaanga\u017cowani. Ci dwaj byli lud\u017ami umiej\u0105cymi my\u015ble\u0107 po bo\u017cemu. Potrzeby nowej parafii by\u0142y wielkie, wydatki du\u017ce, a parafianie byli biedni. Zaledwie kilku gospodarzy mo\u017cna by\u0142o nazywa\u0107 kmieciami. Mieli wi\u0119ksze od pozosta\u0142ych gospodarstwa. Wielkim dobrodziejem dla ko\u015bcio\u0142a budzkiego by\u0142 gospodarz J\u00f3zef Kie\u0142bicki. Na samym pocz\u0105tku istnienia parafii sprawi\u0142 do ko\u015bcio\u0142a poz\u0142acan\u0105 monstrancj\u0119, a w 1922 r. ufundowa\u0142 dzwon, kt\u00f3remu nadano imi\u0119 J\u00f3zef. Zapisa\u0142 te\u017c p\u00f3\u0142 morga pola na organy. Po \u015bmierci J\u00f3zefa, jego \u017cona Maria zapisa\u0142a nast\u0119pne p\u00f3\u0142 morga i tak zakupiono organy do ko\u015bcio\u0142a, 9-cio g\u0142osowe z mechaniczn\u0105 traktur\u0105. W 1923 r. Maria zakupi\u0142a do ko\u015bcio\u0142a metalowy \u017cyrandol na 24 \u015bwiece. Ma\u0142\u017conkowie ci zakupili tak\u017ce dwie morgi pola, przeznaczaj\u0105c je na uposa\u017cenie dla proboszcza. W 1923 r. Wojciech Mach z \u017con\u0105 ufundowali do ko\u015bcio\u0142a o\u0142tarz boczny MB Nieustaj\u0105cej Pomocy i \u015bw. Antoniego. Tomasz Kr\u00f3l, \u201estary kawaler&#8221; zapisa\u0142 krow\u0119 na zakup paj\u0105ka. W ten spos\u00f3b jako pierwszy da\u0142 przyk\u0142ad, \u017ce mo\u017cna co\u015b ofiarowa\u0107 w testamencie dla parafii, dla ko\u015bcio\u0142a. Zakupiono, ten paj\u0105k, ale \u201ebyle jaki&#8221;, szklany. Dziewcz\u0119ta zakupi\u0142y cztery feretrony: feretron z obrazem MB z Lourdes i figur\u0119 Naj\u015bw. Serca\u00a0 Jezusowego &#8211; dziewcz\u0119ta z Bud (Anna Kubis, Anna Wikiera, Antonina Golenia, Salomea Rachwa\u0142, Zofia Lasek, Julia Kojder, El\u017cbieta Mi\u015b, El\u017cbieta Malach); figur\u0119 MB Niepokalanej \u2013 dziewcz\u0119ta z Korniaktowa; feretron z obrazem MB R\u00f3\u017ca\u0144cowej &#8211; i Marii Magdaleny &#8211; dziewcz\u0119ta z Bud prawych (Anna Fo\u0142ta, Katarzyna Motyka, Aniela Szczupak, Antonina Wierzbicka, Klara Por\u0119bna, Stefania Panek, Maria Por\u0119bna, Karolina Szczupak).<\/p>\n<table style=\"width: 100%;\" border=\"0\" cellspacing=\"1\" cellpadding=\"1\" align=\"center\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>[singlepic id=1035 w=320 h=240 float=center]<\/td>\n<td>[singlepic id=1036 w=320 h=240 float=center]<\/td>\n<td>[singlepic id=1037 w=320 h=240 float=center]<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>[singlepic id=1038 w=320 h=240 float=center]<\/td>\n<td>[singlepic id=1053 w=320 h=240 float=center]<\/td>\n<td>[singlepic id=1054 w=320 h=240 float=center]<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prawa strona Bud zakupi\u0142a w 1922 r. baldachim. Maria Olbrych, dziewczyna z Korniaktowa ofiarowa\u0142a czerwony ornat. Maria Bartnik, starsza dziewczyna z Bud ofiarowa\u0142a bogato cyzelowan\u0105 puszk\u0119. W ko\u015bciele by\u0142a ma\u0142a puszka-metalowa, poz\u0142acana, ofiarowana przez Sebastiana Dr\u0105ga i Tomasza Cebul\u0119. Zaraz na pocz\u0105tku istnienia parafii Anna Bosak zakupi\u0142a \u201ewieczn\u0105 lamp\u0119&#8221;. W 1924 r. zbierano w parafii srebrne monety i zrobiono z nich kielich. Koszty wykonania pokry\u0142 Marcin Pelc. Stacje Drogi Krzy\u017cowej ufundowali: kierownik szko\u0142y z Bud Jan Inglot (z \u017con\u0105 Helen\u0105), Marcin Pelc, Maria Kurek, Wojciech Rachwa\u0142, Maria Wn\u0119k, Agata Syka\u0142a, Katarzyna Bartnik (2 stacje), Jan Stafiej, dziewcz\u0119ta z Kopa\u0144, Zofia Bosak, Stanis\u0142awa Cebulina (\u017cona Stanis\u0142awa), J\u00f3zef Bia\u0142y (spod lasu) i Tercjarze z Bud. \/Po wykonaniu polichromii mozaikowej w1979r , stacje Drogi krzy\u017cowej i \u0142awki w ilo\u015bci 20 szt. podarowano do ko\u015bcio\u0142a w Brzegach Dolnych k\/ Ustrzyk Dolnych, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 do dzisiaj\/.<\/p>\n<table style=\"width: 100%;\" border=\"0\" cellspacing=\"1\" cellpadding=\"1\" align=\"center\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>[singlepic id=1039 w=110 h=240 float=center]<\/td>\n<td>[singlepic id=1040 w=110 h=240 float=center]<\/td>\n<td>[singlepic id=1041 w=110 h=240 float=center]<\/td>\n<td>[singlepic id=1042 w=110 h=240 float=center]<\/td>\n<td>[singlepic id=1043 w=110 h=240 float=center]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>[singlepic id=1044 w=110 h=240 float=center]<\/td>\n<td>[singlepic id=1045 w=110 h=240 float=center]<\/td>\n<td>[singlepic id=1046 w=110 h=240 float=center]<\/td>\n<td>[singlepic id=1047 w=110 h=240 float=center]<\/td>\n<td>[singlepic id=1048 w=110 h=240 float=center]<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>[singlepic id=1049 w=110 h=240 float=center]<\/td>\n<td>[singlepic id=1050 w=110 h=240 float=center]<\/td>\n<td>[singlepic id=1051 w=110 h=240 float=center]<\/td>\n<td>[singlepic id=1052 w=110 h=240 float=center]<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify;\">J\u00f3zef i Magdalena Kojdrowie ze Zmys\u0142\u00f3wki zakupili dzwonki do o\u0142tarza i kadzielnic\u0119. W\u015br\u00f3d ofiarodawc\u00f3w nale\u017cy wymieni\u0107 tak\u017ce Tomasza Polita z Korniaktowa, Mari\u0119 Pelc z Bud Prawych, Katarzyn\u0119 Bosak z Bud Lewych, Marcina Gwo\u017adzia z Korniaktowa, kt\u00f3ry wprawdzie mieszka\u0142 we Lwowie, ale wraz z pani\u0105 Lewick\u0105 ufundowa\u0142 do budzkiego ko\u015bcio\u0142a wiele potrzebnych rzeczy. Wiele innych, drobniejszych ofiar rzeczowych sk\u0142adali do ko\u015bcio\u0142a parafianie starsi i m\u0142odsi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rok 1925 by\u0142 dla Ko\u015bcio\u0142a Powszechnego Rokiem Jubileuszowym. Ojciec \u015bw. Pius XI przed\u0142u\u017cy\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zyskiwania odpust\u00f3w na rok 1926. Wsp\u00f3lnoty parafialne mog\u0142y zyskiwa\u0107 odpusty nawiedzaj\u0105c procesyjnie ko\u015bcio\u0142y w innych parafiach. Gdy niemo\u017cliwa by\u0142a procesja do innych ko\u015bcio\u0142\u00f3w, nale\u017ca\u0142o urz\u0105dzi\u0107 cztery razy procesj\u0119 wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej \u015bwi\u0105tyni. Innym istotnym warunkiem by\u0142a spowied\u017a i Komunia \u015bw.<br \/>\nW budzkiej .parafii urz\u0105dzono procesje dooko\u0142a w\u0142asnego ko\u015bcio\u0142a: dwie w Uroczysto\u015b\u0107 Wniebowzi\u0119cia Matki Bo\u017cej i dalsze dwie w najbli\u017csz\u0105 niedziel\u0119. Wierni bardzo gorliwie spe\u0142niali warunki zyskiwania odpustu. W przeci\u0105gu czterech dni do Komunii \u015bw. przyst\u0105pi\u0142o 8000 os\u00f3b (sic!),<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bardzo uroczy\u015bcie obchodzono 200-tn\u0105 rocznic\u0119 kanonizacji \u015bw. Stanis\u0142awa Kostki. Przed niedziel\u0105 14 listopada urz\u0105dzono uroczyste Triduum &#8211; nabo\u017ce\u0144stwa z kazaniami, a w niedziel\u0119 odprawiono uroczyst\u0105 Sum\u0119. Gra\u0142a te\u017c orkiestra m\u0142odzie\u017cy budzkiej. Po po\u0142udniu w szkole odby\u0142a si\u0119 uroczysta akademia ku czci \u015awi\u0119tego, z przem\u00f3wieniem ks. proboszcza, kierownika szko\u0142y, odczytem jednej z pa\u0144 nauczycielek, deklamacjami dzieci i m\u0142odzie\u017cy, a tak\u017ce wyst\u0119pem wspomnianej orkiestry smyczkowej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W roku 1926 zmar\u0142 ks. J\u00f3zef Polit, rodak budzki. Urodzi\u0142 si\u0119 17 marca 1882 r. w Korniaktowie. Gimnazjum uko\u0144czy\u0142 w Jaros\u0142awiu. Wst\u0105pi\u0142 do Seminarium Du\u00acchownego w Przemy\u015blu, gdzie przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie 16 czerwca 1907 r. Po \u015bwi\u0119ceniach pracowa\u0142 dwa lata jako wikariusz w \u015awilczy, a nast\u0119pnie w Przemy\u015blu jako wikariusz katedry, p\u00f3\u017aniej jako katecheta szk\u00f3\u0142 powszechnych. Szczeg\u00f3lnym jego zami\u0142owaniem by\u0142 \u015bpiew i muzyka. Wyda\u0142 \u201ePie\u015bni Ko\u015bciuszkowskie&#8221;. Przed \u015bmierci\u0105 d\u0142ugo chorowa\u0142, prawie p\u00f3\u0142tora roku. Zmar\u0142 30 maja.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na polecenie Kurii Biskupiej przyby\u0142 do parafii ks. dziekan, aby zweryfikowa\u0107 skargi parafian na ks. proboszcza, Przes\u0142ucha\u0142 zainteresowane strony. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce skargi p\u0142yn\u0105ce do Kurii s\u0105 bezpodstawne.\n<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><a href=\"http:\/\/www.budylancuckie.przemyska.pl\/?page_id=920\"><strong>Lata 1927 &#8211; 1931<br \/>\n<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[singlepic id=1027 w=320 h=240 float=left]W roku 1921 idea powstania parafii w Budach \u0141a\u0144cuckich zosta\u0142a urzeczywistniona. W umys\u0142ach mieszka\u0144c\u00f3w wioski \u201epiel\u0119gnowa\u0142&#8221; j\u0105 ks. J\u00f3zef Mach, ur. 1868, wy\u015bw. 1895, katecheta szko\u0142y &hellip; <a href=\"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/z-kroniki-budzkiej-parafii\/kronika-lata-1921-1926\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej <span class=\"screen-reader-text\">Kronika &#8211; lata 1921 &#8211; 1926<\/span> <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":861,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-863","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/863","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=863"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/863\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4050,"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/863\/revisions\/4050"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/861"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}