{"id":303,"date":"2011-12-27T23:15:32","date_gmt":"2011-12-27T22:15:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.budylancuckie.przemyska.pl\/?page_id=303"},"modified":"2011-12-27T23:15:32","modified_gmt":"2011-12-27T22:15:32","slug":"ksiadz-marcin-bialy","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/ksiadz-marcin-bialy\/","title":{"rendered":"Ksi\u0105dz Marcin Bia\u0142y"},"content":{"rendered":"

Ks. Marcin Bia\u0142y<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 17 sierpnia 1830 r. w Korniaktowie, w wiosce nale\u017c\u0105cej parafii Kosina k. \u0141a\u0144cuta, w rodzinie ch\u0142opskiej. W 1840 r. uko\u0144czy\u0142 l klas\u0119 szko\u0142y krajowej prywatnie, klas\u0119 II w \u017bo\u0142yni a III, IV oraz 6 klas gimnazjalnych w Rzeszowie w latach 1841 – 1847 Klas\u0119 VII i VIII oraz 4 lata studiów teologicznych uko\u0144czy\u0142 w Przemy\u015blu w latach 1850 – 1855. \u015awi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie przyj\u0105\u0142 2 czerwca 1855 r. Po \u015bwi\u0119ceniach, od 6 sierpnia do 1855 do 16 lipca 1857 r. sprawowa\u0142 funkcj\u0119 wikariusza wspó\u0142pracownika w Rzeszowie i od 17 lipca 1857 do 28 lutego 1870 w Tyczynie. Kanonicznie mianowany zosta\u0142 proboszczem w Trzebosi w dniu 11 lutego 1870 r. i pe\u0142ni\u0142 ten urz\u0105d do 3 pa\u017adziernika 1882 r. W dniu 16 stycznia 1880 r. zosta\u0142 mianowany dziekanem le\u017cajskim a w dniu 6 lutego tego\u017c roku zosta\u0142 kanonikiem honorowym w diecezji przemyskiej.<\/p>\n

\tKanonicznie ustanowiony zosta\u0142 na probostwo w Brzozowie w dniu 2 pa\u017adziernika 1882 r. a pe\u0142nienie urz\u0119du proboszcza – prepozyta brzozowskiego zacz\u0105\u0142 faktycznie pe\u0142ni\u0107 od 4 pa\u017adziernika 1882 r.<\/p>\n

\tW dniu 28 pa\u017adziernika 1887 r. zosta\u0142 mianowany delegatem biskupa do spraw servitutów w powiecie brzozowskim, a w dniu 17 maja 1888 r. zosta\u0142 delegatem do CK Rady Szkolnej Powiatowej. Wicedziekanem brzozowskim zosta\u0142 mianowany 11 grudnia 1890 r., Komisarzem Biskupim dla Sióstr S\u0142u\u017cebniczek Starowiejskich 26 maja 1891 r.<\/p>\n

\tRycerzem Cesarskiego Oddzia\u0142u Franciszka Józefa zosta\u0142 30 listopada 1898 r. 22 sierpnia nast\u0119pnego roku otrzyma\u0142 nominacj\u0119 ks. biskupa na jego delegata dla udzielania jurysdykcji kap\u0142anom spoza diecezji przemyskiej do spowiadania podczas Wielkich Misji w Starej Wsi.<\/p>\n

\tKanonikiem honorowym Rzymskokatolickiej Kapitu\u0142y Katedralnej w Przemy\u015blu zosta\u0142 mianowany przez Cesarsko – Królewski Majestat Franciszka Józefa w dniu 2 lipca 1904 r. Komisarzem Biskupim do nauki religii w Cesarsko – Królewskim Gimnazjum w Brzozowie zosta\u0142 w dniu 2 grudnia 1909 r.<\/p>\n

\tDo Brzozowa przyszed\u0142, jak wspomniano, w roku 1882 jako by\u0142y kapelan wojskowy. Obj\u0105\u0142 parafi\u0119 po zmar\u0142ym ks. Za\u0142uskim Od pierwszej chwili da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako organizator \u017cycia gospodarczego na terenie parafii. Zainicjowa\u0142 i za\u0142o\u017cy\u0142, przy pomocy dr Antoniego Prochaski ze Lwowa, Powiatowe Towarzystwo Zaliczkowe w Brzozowie by przyj\u015b\u0107 z pomoc\u0105 finansow\u0105 miejscowej, ludno\u015bci. Ks. Bia\u0142y obj\u0105\u0142 stanowisko dyrektora (z funkcji zrezygnowa\u0142 w 1913). Towarzystwo zabezpiecza\u0142o uzyskiwanie zdrowego kredytu dla rzemie\u015blników, kupców oraz rolników.<\/p>\n

\tPrzysz\u0142o\u015b\u0107 parafii upatrywa\u0142 w niezale\u017cno\u015bci gospodarczej miasta i powiatu. Ca\u0142ym swym niema\u0142ym autorytetem popiera\u0142 zal\u0105\u017cki spó\u0142dzielczo\u015bci handlowej. W pracy nad podniesieniem gospodarczym miasta by\u0142 wymagaj\u0105cy, a ka\u017cd\u0105 woln\u0105 chwil\u0119 po\u015bwi\u0119ca tym zagadnieniom. Spo\u0142ecze\u0144stwo miasta i powiatu uczci\u0142o Jego 25 pracy duszpasterskiej w Brzozowie i jubileusz 25 – lecia Towarzystwa Zaliczkowego, pozostaj\u0105cego pod Jego patronatem, uroczystym obchodem. Jego portret, w z\u0142oconych ramach umieszczony by\u0142 w hollu gmachu Towarzystwa którego by\u0142 budowniczym (proj. in\u017c. Wilhelm Szomka z Sanoka), jako wyraz wdzi\u0119czno\u015bci za pomoc i nauk\u0119 gospodarno\u015bci.<\/p>\n

\tZa Jego rz\u0105dów zosta\u0142a sprzedana prywatnym nabywcom po budow\u0119 domów cz\u0119\u015b\u0107 gruntu pleba\u0144skiego, a uzyskan\u0105 w ten sposób gotówk\u0119 przeznaczy\u0142 na budow\u0119 nowej plebani. W tym te\u017c czasie rozparcelowano pole literackie (w\u0142asno\u015b\u0107 Bractwa Literackiego, którego dzia\u0142alno\u015b\u0107 zosta\u0142a przerwana przez w\u0142adze zaborcze). Za pieni\u0105dze uzyskane z tej sprzeda\u017cy wykupi\u0142 od kapitu\u0142y katedralnej w Przemy\u015blu budynek poseminaryjny i po misjonarskie cele.<\/p>\n

\tJego staraniem przeprowadzona zosta\u0142a restauracja ko\u015bcio\u0142a w latach 1902 – 1905. Wymieniono wówczas posadzk\u0119 z p\u0142yt kamiennych na posadzk\u0119 z p\u0142ytek typu singut, przemalowano o\u0142tarze i pozosta\u0142e elementy wyposa\u017cenia ko\u015bcio\u0142a. Uporz\u0105dkowane zosta\u0142y podziemne krypty, szcz\u0105tki pogrzebanych w nich zmar\u0142ych przewieziono na cmentarz i powtórnie pogrzebano. Po uporz\u0105dkowaniu krypt zlikwidowano wej\u015bcia do nich przez u\u0142o\u017cenie nowej posadzki. Ogrodzi\u0142 plac ko\u015bcielny, po dzie\u0144 dzisiejszy zachowane, co \u015bwiadczy o solidno\u015bci i sumienno\u015bci brzozowskich rzemie\u015blników.<\/p>\n

\tWraz z bratem, dr Stanis\u0142awem Bia\u0142ym, pos\u0142em na Sejm galicyjski i pos\u0142em do Parlamentu w Wiedniu, senatorem RP, by\u0142 budzicielem ducha narodowego i patronowa\u0142 wszystkim poczynaniom patriotycznym. By\u0142 inicjatorem wybudowania pomnika w 1910 r. z okazji 550 – rocznicy zwyci\u0119stwa pod Grunwaldem. Za jego rz\u0105dów parafi\u0105 zosta\u0142a wybudowana na cmentarzu brzozowskim mogi\u0142a Konfederatów Barskich, poleg\u0142ych za wolno\u015b\u0107 Polski (szcz\u0105tki ludzkie wykopane na r\u0119dzinach mi\u0119dzy Brzozowem a Star\u0105 Wsi\u0105 w miejscu potyczki konfederatów z Moskalami przeniesiono na cmentarz brzozowski).<\/p>\n

\tNale\u017cy podkre\u015bli\u0107 niezwyk\u0142\u0105 skrupulatno\u015b\u0107 i dok\u0142adno\u015b\u0107 z jak\u0105 prowadzi\u0142 ksi\u0119gi rachunkowe parafii. W zachowanej ksi\u0119dze rachunkowej ka\u017cdy, nawet najmniejszy wydatek jest odnotowany (przechowywana w archiwum parafialnym)<\/p>\n

\tKs. pra\u0142at mimo niepospolitego zdrowia od roku 1917 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 proboszcza w zasadzie nominalnie. Zast\u0119powali Go w wype\u0142nieniu obowi\u0105zków administracyjnych ks. Lach (pó\u017aniejszy proboszcz w Dydni, zgin\u0105\u0142 w O\u015bwi\u0119cimiu), a po nim ks. Szpunar. W pracy duszpasterskiej pomaga\u0142 ks. kanonik Kazimierz Dutkiewicz.<\/p>\n

\tKs. pra\u0142at Marcin Bia\u0142y pe\u0142ni\u0142 funckj\u0119 proboszcza brzozowskiej parafii przez 41 lat. Zmar\u0142 23 czerwca 1923 r. w wieku 93 \u0142at. Pozostawi\u0142 po sobie g\u0142\u0119boki \u017cal, spo\u0142ecze\u0144stwo brzozowskie, licznie zgromadzone na uroczysto\u015bciach pogrzebowych, ponios\u0142o niepowetowan\u0105 strat\u0119, by\u0142 bowiem cz\u0142owiekiem skromnym i roztropnym. Msz\u0119 \u017ca\u0142obn\u0105 celebrowa\u0142 i przewodniczy\u0142 w ceremoniach pogrzebowych ks. bp Józef Sebastian Pelczar. Ks. Nowakowski, proboszcz z Jasionowa, w kazaniu wyg\u0142oszonym na pogrzebie podkre\u015bli\u0142, \u017ce by\u0142 to cz\u0142owiek sprawiedliwy i uczciwy jak dobry ojciec. Ks. Bia\u0142y spocz\u0105\u0142 na brzozowskim cmentarzu w pobli\u017cu mogi\u0142y konfederatów barskich.<\/p>\n

Lucjan Krynicki<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ks. Marcin Bia\u0142y urodzi\u0142 si\u0119 17 sierpnia 1830 r. w Korniaktowie, w wiosce nale\u017c\u0105cej parafii Kosina k. \u0141a\u0144cuta, w rodzinie ch\u0142opskiej. W 1840 r. uko\u0144czy\u0142 l klas\u0119 szko\u0142y krajowej prywatnie, … Czytaj dalej Ksi\u0105dz Marcin Bia\u0142y<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-303","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/303","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=303"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/303\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/budy.przemyska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=303"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}